Wikiwijs in het onderwijs

Vanaf het nieuwe schooljaar zijn er 47 Stercollecties; open digitale leerlijnen voor het voortgezet onderwijs beschikbaar via Wikiwijs. De Stercollecties van Stichting VO-content bestaan uit inhoudelijk en didactisch samenhangend leermateriaal voor een vak, niveau, afdeling en schooljaar. De inhoud is afgestemd op de wettelijk vastgestelde leerdoelen (kerndoelen en eindtermen) en stimuleert de ontwikkeling van 21st century skills.

Differentiatie

Met de Stercollecties is het mogelijk om variatie aan te brengen in de leerstof en in te spelen op de individuele behoeften van leerlingen. Ook kunnen docenten via Wikiwijs Maken (onderdelen van de) Stercollecties aanpassen en/of combineren met eigen gemaakt of ander digitaal materiaal. Hoe dat werkt wordt uitgelegd in de video ‘Werken met de Stercollecties’.

Nieuwe Stercollecties

In 2012 startte VO-content (in samenwerking met StudioVO en MathUnited) met het ontwikkelen van de eerste 26 digitale leerlijnen. Precies een jaar later worden hieraan 21 leerlijnen toegevoegd. Bij het ontwikkelen is rekening gehouden om zoveel mogelijk voort te bouwen op leerjaren van de huidige Stercollecties. Inmiddels zijn er Stercollecties voor biologie, aardrijkskunde, Duits, Engels, Nederlands, geschiedenis, scheikunde, wiskunde en mens & maatschappij. Bekijk het overzicht.

Preview: Stercollecties scheikunde
Wie alvast een indruk wil krijgen van materiaal uit de nieuwe Stercollecties, kan een kijkje nemen in de drie leerlijnen voor het vak Scheikunde (leerjaar 3 havo/vwo, leerjaar 4 havo en leerjaar 4 vwo). Bekijk de eerste previews

Actualiseren bestaande Stercollecties

Naast het ontwikkelen van nieuwe Stercollecties heeft VO-content is ook gestoken in het actualiseren en verbeteren van (onderdelen uit) bestaande Stercollecties. Dat gebeurt op basis van gebruikerservaringen. Ook zijn enkele uitgebreid met extra oefenmateriaal.  Lees meer 

Deelnemers VO-content

Naast het vrij te gebruiken materiaal uit de Stercollecties (aangeboden via Wikiwijs), biedt VO-content deelnemende scholen diverse extra’s, zoals additioneel oefenmateriaal (StudioRekenen, Eindexamensite, Rekengame ‘Count on me’) en de mogelijkheid om de Stercollecties te bekijken op de iPad als iBook (vanaf komend schooljaar).

Wikiwijs is achttien lessen over wereldverkenning voor het primair onderwijs rijker. Het gaat om lessen met onderwerpen als ‘ Het circus’, ‘De maan’, ‘Rivieren en kanalen’, ‘Voorrang in het verkeer’, ‘Vikingen’ en ‘Willem van Oranje’. De lessen zijn speciaal ontwikkeld voor basisscholen die thematisch werken en het resultaat van Digilessen PO, een initiatief waarin leerkrachten uit het primair onderwijs samen lesmateriaal maken en uitwisselen.

De Maan

Een van de lessen gaat over de Maan. De les, gemaakt door Conny de Bont van de Paulusschool en Marion Cauvern van KinderCampus uit Hilversum, werd eerder uitgeroepen als inspirerend voorbeeld van digitaal materiaal tijdens de Week van de Wikiwijs-arrangementen. Het oordeel luidde: “De les heeft een goede opbouw en prikkelt de nieuwsgierigheid van leerlingen door een combinatie te maken tussen tekst, foto’s en video’s”.

Vooruitblik: lessen natuuronderwijs

In het schooljaar 2013-2014 start Digilessen PO met het ontwikkelen van een leerlijn met lessen over natuuronderwijs. Dat gebeurt op basis van de kerndoelen uit de leerlijn ‘Oriëntatie op de Natuur’ uit het domein ‘Natuur en Techniek’ van SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling.

Docenten Cora van Drunen en Linda Waal van het Clusius College in Schagen hebben een arrangement gemaakt met videolessen over rekenen in het vmbo. De lessen zijn bedoeld voor leerlingen, ouders en docenten. Leerlingen kunnen de video’s thuis bekijken als ze de uitleg uit de les nogmaals willen zien. Ouders kunnen zien hoe het rekenen op school gegeven wordt en op die manier hun kinderen met het huiswerk helpen. Nieuwe docenten of docenten die voor het eerst het vak rekenen geven kunnen zo hun les voorbereiden. De video’s zijn een aanvulling op het onderwijs, vrij toegankelijk, ook voor iedereen buiten het Clusius College.

Arrangement “Clusius RekenGroen video uitleg”

Naast dit arrangement over rekenen, zijn er ook arrangementen die geschikt kunnen zijn voor gebruik door andere ROC’s:

Arrangement “Landbouw Breed Bloem”, over bloemwerk en boeketten maken

Arrangement “Landbouw Breed Algemeen Kader”, over allerlei algemene onderwerpen die te maken hebben met groen onderwijs

Maandag 3 juni verscheen een nieuwe versie van Wikiwijs Maken met diverse verbeteringen die van invloed zijn op de weergave en het maken van Wikiwijs-arrangementen.

Zo is het vanaf nu mogelijk arrangementen binnen de Maken-tool te ordenen in mappen en kun je voortaan meerdere bestanden tegelijk uploaden. Ook zijn er veranderingen doorgevoerd in de lay-out van arrangementen, zijn de mogelijkheden van het colofon uitgebreid en kun je voortaan bij ieder arrangement de optie aanvinken om deze, naast downloaden als eBook, te printen of te downloaden als pdf.

Instructie

Een gedetailleerde beschrijving van alle veranderingen vind je in de handleiding ‘Nieuwe versie Wikiwijs Maken – 3 juni’.

Op 28 maart verzorgde Robert Schuwer, projectleider Wikiwijs Content, een presentatie aan de lerarenopleiding basisonderwijs van Hogeschool Windesheim in Zwolle. Voor de aanwezige pabo-docenten gaf hij uitleg over het gebruik en de mogelijkheden van open, digitaal leermateriaal. De bijeenkomst vond plaats in het kader van een traject gericht op het verbeteren van ICT-vaardigheden, waarmee de pabo onlangs startte.

ICT bekwaamheden integreren in opleiding: TPACK-model

Op dit moment wordt ICT op Windesheim Zwolle als apart vak gegeven door één ICT-docent. In de toekomst wil de pabo dat alle docenten binnen de opleiding in staat zijn om ICT op een didactisch bekwame manier te integreren in lessen binnen hun eigen vak. Om te bepalen welke kennis hiervoor nodig is, maakt men gebruik van het TPACK model.

Professionalisering nieuwe lichting docenten

Uiteindelijk is het de bedoeling toekomstige lichtingen docenten beter te kunnen scholen in ict-vaardigheden. Om ervoor te zorgen dat de huidige pabo-docenten deze nieuwe generatie  goed kan onderwijzen in het gebruik van ICT, zoals het ontwikkelen van digitaal leermateriaal, worden ze via dit traject eerst zelf ondersteund.

Gebruik Wikiwijs

Dit jaar wil de pabo hun docenten meenemen in het gebruik van Wikiwijs via presentaties en workshops. Daaraan gekoppeld wil men in de toekomst een centrale plek in het curriculum voor digitaal leermateriaal inruimen.

Sinds kort is er nieuw leermateriaal over de Tweede Wereldoorlog vindbaar in Wikiwijs. Het Centrum voor Mondiaal Onderwijs verwerkte een aantal verhalen uit de Tweede Wereldoorlog in de collectie ‘Het verleden uit, de toekomst in’. Leraren uit de bovenbouw van het basisonderwijs kunnen de collectie met educatieve opdrachten gebruiken voor de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en mens & samenleving. Elke lesbrief bestaat uit een opdracht, stappenplan, aangereikte bronnen en docenthandleiding.

Erfgoed van de oorlog

De verhalen zijn afkomstig uit het programma ‘Erfgoed van de Oorlog’. Een programma dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in 2007 lanceerde en waardoor verhalen van de Tweede Wereldoorlog, groot en klein, in al hun veelkleurigheid zijn vastgelegd. De 221 Erfgoed-projecten hebben een schat aan bruikbaar materiaal opgeleverd. De bronnen bestaan onder meer uit spotprenten, interviews, foto’s, affiches, verzetskranten en getuigenissen.

Bekijk het leermateriaal op Wikiwijs

Wikiwijs-trainer Marc van Maastricht kreeg geregeld de vraag of je in Wikiwijs ook wiskundeformules kunt gebruiken. Hoewel Wikiwijs zelf daar nog geen ondersteuning voor biedt, heeft Marc wel een manier gevonden waarop je eenvoudig formules in Wikiwijs kunt zetten. Hij gebruikt daarvoor de formuletaal LaTeX, maar omdat die niet eenvoudig in gebruik is, is het handiger om een online formulegenerator te gebruiken.

Hoe dat allemaal werkt, heeft hij uitgelegd in het arrangement Wiskundeformules in een Wikiwijs-arrangement.