Wikiwijs in het onderwijs

Vanaf vandaag kunnen gebruikers hun leermateriaal in Wikiwijs uploaden en met anderen delen onder de auteurslicentie naamsvermelding-gelijkdelen (CC-BY-SA). Deze licentie is als keuze beschikbaar naast de ‘standaard’ licentie naamsvermelding (CC-BY), die tot dusver werd aangeboden.

Wat is een licentie?

Iedereen die leermateriaal maakt, heeft automatisch het auteursrecht. Niemand mag het materiaal verspreiden, kopiëren of verkopen zonder jouw toestemming. Een licentie stelt je in staat om aan te geven wat anderen wel en niet met het leermateriaal mogen doen, zonder dat ze daarvoor toestemming moeten vragen.

Open licentie

Wikiwijs is de centrale plek om (open) digitale leermaterialen te zoeken en (eigen gemaakt) leermateriaal op een toegankelijke manier aan te bieden. Daarom wordt gebruik gemaakt van open licenties. Een open licentie stelt je in staat om materiaal van collega-docenten te gebruiken en te bewerken en/of door te ontwikkelen voor eigen lesdoeleinden.

Waarin verschillen de licenties?

Alle leermaterialen die  in Wikiwijs worden geüpload komen beschikbaar onder een Creative Commons licentie (‘CC’), waarbij er twee keuzes zijn:

Naamsvermelding licentie (CC-BY): Bij de keuze voor CC-BY publiceer je het materiaal onder de voorwaarde van naamsvermelding. Daarmee kunnen anderen afgeleiden van het materiaal maken, onder de voorwaarde dat er  naamsvermelding plaatsvindt.

Naamsvermelding-gelijkdelen licentie (CC-BY-SA): Bij de keuze voor CC-BY-SA publiceer je het materiaal onder dezelfde voorwaarde als bij CC-BY, met de toevoeging dat het afgeleide materiaal gedeeld wordt onder dezelfde licentievoorwaarden die aan het oorspronkelijke materiaal gesteld zijn. Het zogenoemde ‘SA’ wat staat voor gelijk delen.

Wikiwijs Maken is met ingang van vandaag vernieuwd. In de afgelopen maanden is hard gewerkt om met de suggesties en commentaren van gebruikers nieuwe verbeteringen door te voeren. Met Wikwijs Maken is het mogelijk om eigen leermateriaal, maar ook leermateriaal van anderen, samen te voegen tot een (nieuw) groter geheel; een arrangement.

Gebruik maken van basisarrangementen

Het is vanaf nu mogelijk om een zogenoemd basisarrangement in Wikiwijs te definiëren en te gebruiken. Daarmee wordt het makkelijker om voort te bouwen op de inhoud van een bestaand Wikiwijs-arrangement, omdat je (delen uit) een ander arrangement kunt gebruiken bij het maken van een eigen arrangement.

Kortom je kunt afgeleide arrangementen maken, waarin je relaties met ander leermateriaal kunt aangeven en bewaren. In het afgeleide arrangement zijn de delen die afkomstig zijn uit een basisarrangement herkenbaar aan een speciaal icoon.

Door gebruik te maken van (delen uit) een basisarrangement, wordt de betreffende informatie in het afgeleide arrangement automatisch bijgewerkt (geactualiseerd) op het moment dat deze door de eigenaar van het basisarrangement wordt aangepast. Uiteraard kun je er ook voor kiezen om de informatie op een later tijdstip eigenhandig te updaten of de koppeling met het basisarrangement te verbreken.

In het statistiekenoverzicht van Wikiwijs Maken vind je een vermelding van het aantal afgeleide arrangementen waarin het arrangement als basisarrangement is gebruikt, inclusief een overzicht van de afgeleide arrangementen (met links).

In de praktijk betekent het werken met basisarrangementen dat je bijvoorbeeld voor collega’s een sjabloon kunt klaarzetten, dat ze zelf verder kunnen aanpassen of invullen. Dit legt een basis voor het samenwerken aan arrangementen, een functionaliteit die met de nieuwe versie voorjaar 2012 beschikbaar komt.

Overige verbeteringen

Verder zijn er aan de achterkant diverse verbeteringen doorgevoerd die het gebruikersgemak vergroten. Je kunt daarbij denken aan de vormgeving van arrangementen, navigatie in de menubalk en het aangeven van relaties tussen arrangementen door het gebruik van metadata.

Op 11 november 2011 maakte VO-content een start als zelfstandige stichting, waardoor het niet langer een onderdeel is van de VO-raad. Door deze verandering zijn er bij Wikiwijs-gebruikers soms vragen over hoe stichting VO-content en Wikiwijs zich nu precies tot elkaar verhouden.

Collectieaanbieder van leermateriaal
Stichting VO-content is een van de belangrijke partijen in het voortgezet onderwijs die een uitgebreide collectie aan leermateriaal samen met andere partijen in het onderwijsveld ontwikkelt, in stand houdt en actualiseert. Voor het bewaren, doorzoeken en aanbieden van deze leermaterialen wordt gebruik gemaakt van de functionaliteiten van het Wikiwijs-platform. Via Wikiwijs kun je het beschikbare materiaal direct gebruiken in lessen, aanpassen en/of combineren met (eigen gemaakt) materiaal.

Stercollecties

De inhoudelijke focus van stichting VO-content ligt de komende jaren op het aanbieden van zogenoemde Stercollecties. Met ingang van 1 augustus 2012 zijn er 25 Stercollecties beschikbaar via Wikiwijs.

Wie beheert de inhoud van de Stercollecties?

Omdat stichting VO-content verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de Stercollecties is met Wikiwijs afgesproken dat VO-content stuurt op de inhoud van het aangeboden VO-content leermateriaal in Wikiwijs.

Keurmerkgroep

Naast collectieaanbieder, is stichting VO-content ook actief als keurmerkgroep op Wikiwijs en zo betrokken bij het toekennen van keurmerken aan (open) digitaal leermateriaal. Door leermateriaal te voorzien van een keurmerk, weet je zeker dat het aangeboden materiaal in Wikiwijs aan bepaalde kwaliteitscriteria voldoet.

De website Proefjes.nl is er om leerlingen vanaf 8 jaar op een leuke manier kennis laten maken met natuurkunde, scheikunde en biologie. Alle proefjes en lessen van Proefjes.nl kunnen gevonden worden via Wikiwijs.

De proefjes zijn stap voor stap uitgeschreven en maken gebruik van eenvoudige materialen. Bij ieder proefje zijn er kant-en-klare werkbladen om uit te printen. Voor docenten zijn er handleidingen met suggesties voor lessen met een circuit van proefjes in de klas.

Bekijk de proefjes op Wikiwijs

Sinds kort heeft Wikiwijs een eigen Youtube-kanaal, waar je onderwijsvideo’s kunt uploaden en delen met anderen. Voor het uploaden, beschrijven en vindbaar maken van de video’s in Wikiwijs is vanaf nu een handleiding beschikbaar.

Bij het uploaden van één of meer video’s naar het Youtube‐kanaal van Wikiwijs video kun je ook gebruikmaken van de uploadservice om het videomateriaal te laten beschrijven in Wikiwijs (metadateren).  Hoe dit precies werkt en welke voorwaarden daaraan gesteld worden, lees je terug in de handleiding.

Download de videohandleiding Wikiwijs (pdf)

Om je in de zoektocht naar leermateriaal te ondersteunen wordt Wikiwijs voortdurend voorzien van nieuwe mogelijkheden. Een van de zaken die daarvoor belangrijk is, is het vaststellen en ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal,  een zogenoemd vocabulaire. Vocabulaires zijn het hart van Wikiwijs,  waardoor je leermateriaal eenvoudig kunt vinden en tegelijkertijd zelf vindbaar kan maken. Het zijn de overzichtslijsten met vakken en andere filters om  zoekresultaten te verbeteren.

Op 16 december verscheen er een artikel over vocabulaires in het vakblad Onderwijsinnovatie. In dit artikel wordt niet alleen de samenstelling van twee vocabulaires beschreven, maar ook de zoekstructuren die al operationeel zijn voor het Wikiwijs-platform. Tenslotte wordt een voorstel gedaan voor verdere aanpassing en uitbreiding.